Kiểm duyệt hay chuyện "đĩ" và "không đĩ"
Hết buổi trưa, chạy về văn phòng, kịp nhìn thấy hai entry mới trên blog của Như Huy và Hoàng về chuyện CLOSER bị cấm trình diễn do "vi phạm thuần phong mỹ tục Việt Nam" (theo Công văn của Sở VHTT TP HCM). Cảm thấy buồn!
Nghĩ nhiều về cái gọi là "đĩ" trong cách nhìn nhận của nhiều người hiện nay, bao gồm cả đông đảo dư luận và những người có trách nhiệm.
Thế nào gọi là "đĩ", thế nào gọi là "nude", thế nào gọi là "thuần phong mỹ tục"?
Ngạc nhiên về trong vòng hai năm qua, nhiều ấn phẩm được xuất bản chứa đầy những nội dung dung tục như từ Bóng đè của Diệu đến tuyển tập truyện ngắn 8x của Vương, rồi những cuốn sách theo dòng văn học linglei nổi loạn, những tiểu thuyết chứa đầy yếu tố dục tình, mang những cái tên hoàn toàn đi ngược lại văn hóa của người Việt,... tại sao vẫn có thể xuất bản?
Cũng đã từng nghe anh H kể chuyện XUNHASABA đã từng cho thợ ngồi "đục" tất cả những bức tranh gọi là có yếu tố nude trong những đợt xuất bản sách kiệt tác tranh nude của các nghệ sĩ nổi tiếng thế giới. Họ - những người làm kiểm duyệt - "đục" theo một cách rất dễ thương: Dùng bút dạ vẽ thêm quần lót, áo lót vào các bộ phận sinh dục trong các bức tranh; trong khi trên cùng giá sách đó, các cuốn sách về y học vẽ đầy các bộ phận này thì lại được nhìn nhận là sách khoa học và bày bán công khai. Kết quả thì khỏi nói, toàn bộ các tác phẩm trở nên lố bịch và nhố nhăng không tả được.
Nghe VTV quảng cáo, sắp phát cả Kim Bình Mai - phim truyền hình dài tập đã từng bị kiểm duyệt gắt gao ở TQ và tưởng là sẽ không bao giờ cho trình chiếu. Trước đây, VTV cũng đã từng phát khoảng đôi chục tập Friends trong đó có những chuyện cười đùa tục tĩu (nếu tính là theo thuần phong mỹ tục VN) mà may sao vì tài năng ngu dốt của đội ngũ dịch thuật mà họ luôn bỏ qua những đoạn đó vì ko thể nào dịch nổi. VTC cũng đã trình chiếu vài chục tập Yêu nữ quầy bar (hiện đang được chị ahxl biên tập và sắp được xuất bản) chỉ rặt cổ súy một lối sống One night stand, hưởng thụ, trác táng của lớp trẻ.
Cũng đã từng tiếp xúc với những người có quyền ra giấy phép, quyết định cho những sự kiện, ấn phẩm văn hóa,... nghe những cái miệng thơn thớt nói cười và miệng thổ ra những từ bẩn thỉu, tục tĩu,...
Vậy mà...
Bỗng chợt nghĩ, đúng là thời loạn. Có thể sinh ra anh hùng. Cũng có thể chỉ sinh ra rặt một lũ dòi bọ.
Ta.Ta
Offline
chiu ! nghe thuat sao ma co the kiem duyet chu
Wednesday April 25, 2007 - 11:38am (ICT) Remove Commenttrangha
Offline
Em làm một gian triển lãm nhỏ trên website nào đó đi. Cả những bài bình luận, comments v.v... Cho dù Closer bị đóng thì nó vẫn "đã diễn ra" và vẫn là của em cơ mà! Hi hi, chị muốn rẻ tiền chả ai cho rẻ tiền, em làm nghệ thuật ko ai cho làm nghệ thuật. Khổ như nhau.
Wednesday April 25, 2007 - 01:50pm (CST) Remove Commenthung6…
Offline IM
@himiko: tớ để ý thấy rằng số lượng khán giả qua tâm đến nghệ thuật nói chung và mỹ thuật nói riêng còn ít lắm. Tớ chẳng tin trong số những người đến triển lãm vào ngày khai mạc là quan tâm thật sự đến tác phẩm của mình. Tớ càng không tin vào lượng khách qua đường tình cờ nhìn thấy có triển lãm hay, nhất là người VN. Tớ cũng chẳng tin là mình làm underground ko xin phép thì là đứa con rơi đâu. cụ thể so sánh như sau: có bao nhiêu phần trăm người VN nghĩ rằng mình nên đi xem các bảo tàng vào ngày nghỉ cuối tuần? Ở Tây thì khỏi nói, xếp hàng dài mấy dãy phố luôn.Đó là 2 loại người khác nhau, sẽ tạo nên 2 loại môi trường nghệ thuạt khác nhau.Lý do gì khiến mình đi làm nghệ thuật? đối với tớ đó chính là bị thuyết phục bởi môi trường nghệ thuật Tây đấy, tham vọng muốn làm nhiều thứ trong môi trường đó. Quả thực người Tây tôn trọng nghệ sỹ, và nghệ thuật hơn người Ta.Ở VN, bạn sẽ dễ dàng gặp những người hỏi ta những câu: "làm cái gì thế này?" câu trả lời sẽ đi đến là: "làm nghệ thuật" (vì bạn vẽ tranh hay sắp đặt hay trình diễn thì cũng là nghệ thuật cả mà), lại hỏi tiếp: "nhưng mà làm thế để làm cái gì mới được chứ, không hiểu???"đến đây thì bó tay luôn.Tôi gặp nhiều trường hợp này rồi, (thậm chí đơn giản như là vẽ phong cảnh ở công viên mà cũng hỏi) Himiko đã gặp nhiều chưa?hơn 10 năm trong nghề, tớ rút ra kinh nghiệm là ở VN không có công chúng cho tớ, và công việc của tớ là thừa. Thực ra nói ko có công chúng thì ko đúng nhưng tóm lại là chỉ có mấy người trong nghề. Tất cả khách mua tranh của tớ là khoai Tây, 90% người ủng hộ công việc của tớ là khoai Tây, vậy thì vì cớ gì mà tớ phải xin phép làm triển lãm trong nước cho người duyệt thì cản trở, người xem thì ko ủng hộ, bản thân thì mệt? Đây là kinh nghiệm cá nhân thôi, có nhiều người ở HN cũng nghĩ như mình, hình như Jun Nguyen và Dinh Q Le cũng thế.
Wednesday April 25, 2007 - 04:03pm (EDT) Remove CommentHimik…
Offline IM
@ hotata: Ừ, tại sao lại vậy, nhỉ?
@ trangha: em đang chờ, ạ.
@ hung6776: Có lẽ vì bạn đang sống trong một môi trường nhộn nhịp những triển lãm diễn ra hàng tuần, và cũng ít khi, ngồi hàng ngày ở phòng triển lãm, để đếm trong bao nhiêu người đến, những ai là người ngoài. Bạn không thể so sánh dân mình với Tây được, bởi lẽ, ở mình làm gì có sự phổ cập nghệ thuật? Mỹ thuật gần như là một từ rất xa lạ trong môi trường giáo dục. Tôi cũng từng chỉ được học môn vẽ mỗi tuần 1 tiết và duy nhất trong năm lớp 6. Nhưng đó là ngày xưa khi cuộc sống còn khó khăn. Bây giờ, ít nhiều thì cũng có một sự thay đổi. Người ta cũng chú ý đến nghệ thuật hơn. Nhưng vì một lỗ hổng cơ bản đã có từ xa xưa, thì, làm sao, có thể thay đổi ngay lập tức? Himiko visual café được mở ra không ngoài mục đích, tác phẩm của nghệ sĩ được tiếp cận trực tiếp với người xem ( không phải trong giới, vốn ngại vào gallery nếu chỉ xem mà không mua, còn bảo tàng thì quay đi quay lại cũng chỉ có từng ấy bức ). Và cho đến bây giờ, ít nhiều cũng đã thành công trong mục đích đó. Khách đến himiko đa số là những người ngoại đạo ( họ tự nhận thế ), trẻ có, trung niên có, già hơn cũng có, chỉ vì sự tình cờ, rồi dần trở nên quen thuộc. Còn nghệ sĩ, họ chỉ đến trong ngày khai mạc thôi. Motoko Uda, nghệ sĩ Nhật Bản (đồng sáng lập ALBB) từng nhận xét : "Himiko thành công ở chỗ, trong tất cả các cuộc khai mạc triển lãm, đều có sự hiện diện của đủ thành phần, nghệ sĩ Việt Nam, nước ngoài và cả những người trong giới khác (ở gallery Quỳnh vào ngày khai mạc đông nhưng cũng chỉ toàn là Tây, nghệ sĩ Việt Nam cũng ít lui tới, nói chi là người ngoài)".
Nói riêng về CLOSER, mục đích ban đầu của tôi là muốn hướng nó đến với những người vốn nhầm lẫn ranh giới nhập nhòa giữa ảnh khiêu dâm và nude (nói cái này cũng đụng chạm, trên blog của Vũ Nhật Tân còn mang ảnh trên các trang web sex cho vào album ảnh nude). Với nghệ sĩ thì điều này quá bình thường rồi, nếu có chia sẻ, thì cũng chỉ về bố cục và đường nét. Nhưng, công chúng tôi hướng tới, là những người bên ngoài. Triển lãm không được cấp phép, tôi gửi email và thông báo cancel, nhưng có rất nhiều bạn trẻ trên blog vẫn đến xem, nhưng tuyệt nhiên không thấy mặt mũi những người quen trong giới nghệ sĩ(trừ vài người bạn thân thiết). Các comment tôi post lên mà bạn đọc, sự có mặt của nghệ sĩ đếm trên đầu ngón tay, còn lại, đều là những người ngoại đạo hết đó, bạn ạ. Đó là lý do tôi muốn được cấp phép để có thể công khai rộng rãi cho những ai quan tâm nghệ thuật biết qua phương tiện truyền thông. Dĩ nhiên tôi không thể trông chờ những người tình cờ đi ngang qua được (nhìn từ bên ngoài, vị trí của himiko rất khiêm tốn, nhưng người biết địa chỉ đôi khi còn không nhận ra, nói gì những người tình cờ đi ngang). Tôi may mắn hơn bạn chăng, vì chưa bị ai hỏi, làm như thế để làm gì. Có chăng, họ chỉ nói, có những điều họ không hiểu. Ở ngoài công viên hay nơi nào có người thì, họ luôn bảo, vẽ họ đi, với sự háo hức và nhiệt thành. Họ luôn đến gần xem và trầm trồ ( làm mình ngượng, vì mới học năm 1, năm 2 nên nét vẽ còn yếu mà vẫn được thán phục ). Lý do tôi làm nghệ thuật? Vì tôi thích, vì tôi có thể bộc lộ mình qua những ngôn ngữ của nghệ thuật, bạn ạ. Môi trường nghệ thuật Tây ư? Tiếc là tôi chưa được tiếp xúc với nó.Chữ "đứa con rơi" mà tôi nhắc đến đây có nghĩa là Mỹ Thuật so với những môn nghệ thuật khác trong sự được biết đến bởi mọi người thôi. Chứ không phải là sự so sánh giữa cái có phép hay không phép đâu bạn ạ.
