tôi rồi sẽ phục hồi. và sẽ lãng quên....

tôi đã bước qua giai đoạn không muốn sống. và dần đang phục hồi. cố ngơi nghĩ dần về người vừa bước qua. cố không nhớ vể kỷ niệm, về giọng nói, và hơi thở.

và điều này, không cần cố, rằng luôn mong người ấy hạnh phúc.

tôi rồi sẽ phục hồi. và sẽ lãng quên. chỉ cần, tôi đừng biết rằng người ấy đang đơn độc và đau khổ. chỉ cần đừng biết điều đó, là tôi chắc chắn sẽ bước qua. chỉ còn một đoạn đường ngắn thôi.

tôi có mong điều đó không?

người có mong điều đó không?

tôi không nên tìm câu trả lời nữa.

Posted 23 August 2009 - 12:55 AM

những gì đã viết xa xưa, luôn  có giá trị vào một thời điểm nào đó trong hiện tại. :)

Như ngọn đèn, bỗng lóe lên, rồi tắt.

by nick FB khác on Wednesday, July 6, 2011 at 2:11am

Only Me

note đã xong, sau vài ngày im bặt. chỉ còn cái tiêu đề. trong giây phút ngẩn người nghĩ. cúp điện.
những gì viết ra, không thể viết lại được y như cảm xúc ban đầu.
đúng là ý trời.
đành vậy.

on Wednesday, July 6, 2011 at 2:42am :

Tôi chỉ nhớ mình viết về một nhịp rung khẽ, một đau nhói khẽ

.

Tôi chỉ nhớ mình viết rằng, tôi không còn nhiều mộng mơ nữa, vì, tôi đã để cho những mong muốn thuộc về người thứ 2 lụi tàn, như những bước chân của tôi đang dần mất dấu

...

Tôi chỉ nhớ mình viết rằng, tôi không nghĩ trái tim mình lại khẽ rung vào lúc này, khi những ngày qua, tôi đang dần mỗi ngày ướp một lớp băng, và lớp băng ấy đang dày lên, với một mong muốn rằng trái tim mình sẽ ngủ đông, trong thời khắc nhiều biến động và mệt mỏi này. Và ngủ thêm nhiều thời gian nữa

.

Tôi chỉ nhớ mình viết rằng, trái tim tôi vừa khẽ nhói lên, như hỏi tôi có chắc rằng muốn nó ngủ yên không? Vì một khi nó đã thiếp đi, thì không thể đánh thức nó dậy đột ngột, mà phải bắt đầu lại quy trình ban đầu, là cũng từng chút, từng chút một, làm tan. Vì nếu tác động một lực làm vỡ ngay lập tức lớp băng đang làm tê nó, thì dù là hơi ấm xộc vào khi đó sẽ chẳng khác gì ngọn lửa thiêu đốt và hủy diệt nó. Tôi nhớ đến ngày hôm qua, khi rót nước trà nóng vào bình thủy tinh vừa đựng nước đá trước đó đã cạn, thì không một tiếng động, bình thủy tinh đó đột ngột rỗng không, mất đáy. Không nứt, không vỡ, chỉ mất đi phần dáy, và bỗng chốc rỗng không

.

Tôi chỉ nhớ mình viết rằng, đó là khoảnh khắc cựa mình nhói khẽ của trái tim tôi, trước khi chìm vào giấc ngủ dài không biết bao giờ thức dậy

.

Như ngọn đèn,  bỗng lóe lên, rồi tắt.

Trống rỗng

Cách đây 3 năm, đã xem trên Youtube 1 video clip về bộ phim ấy.

Chỉ vì bản nhạc, vì âm thanh của bộ máy xóa đi trí nhớ.

Vì bản thân cũng muốn xóa hết những ký ức đã có.
Những giọt nước mắt trên gương mặt của người đàn ông.

Khoảng thời gian đó, đã triền miên, đã gắng kiềm chế khỏi những cơn bộc phát của sự giận dữ, đã không làm sao hiểu được sự độc ác không có giới hạn của những con người cũ.

Đã nghe đi nghe lại, nghe gần như duy nhất một bài trong một tuần video clip về bộ phim này, với bản nhạc và sự mong muốn xóa đi ký ức như người đàn ông trong phim đó.

Vậy mà vẫn không search xem bộ phim đó như thế nào,, có đúng như tâm trạng mình không. Chỉ vì, trong trạng thái gần như mộng du mất mọi khái niệm đó, thì chỉ còn duy nhất những bản nhạc là có thể xoa dịu. Không còn bất kỳ một quan tâm nào về những câu chuyện trên đời. chỉ ngồi như hóa đá, mắt mở to nhìn người đàn ông rơi nước mắt, trong giây phút chót cố giằng cố níu lại chút ký ức mà mình đã muốn xóa đi đó. Và bản nhạc, đã khiến bản thân đông cứng lại, bất động.

Hôm nay tình cờ có người gửi đường link nguyên vẹn bộ phim đó. Vừa mở lên, nhớ ngay đến khoảnh khắc đã gần như vùi chôn tận đáy. Nhớ những đêm mắt mở trân trân không thể nào khép lại. Nhớ cảm giác đông đặc cứng ngắc trước những xử sự không thể nào tưởng nổi của con người từng rất gắn bó với mình. Khoảng ký ức tưởng đã không thể nào khôi phục lại hiển hiện về, rõ như chính bộ phim đang xem.

Nhưng lòng trống rỗng. Cảm giác đau đớn và tê buốt đã được xóa rồi. Chỉ còn lại sự trống rỗng,
như một cái chết vô hình.

on Wednesday, July 6, 2011 at 11:23pm

tan.....

Tôi đã trải qua nhiều cảm giác buồn, khi người ta lôi tôi ra khỏi căn phòng tối, để nhìn thấy tôi chơi vơi trong luồng sáng vốn không thuộc về thế giới của tôi, thì người ta quay lưng đi mất

.

Tôi đã luôn im lặng trước những bước đi, dù  rất nhớ về khoảng thời gian ở trong bóng tối. Tôi nhớ những xôn xao ấm lòng trước nỗi quan tâm ân cần

.

Tôi chỉ muốn giữ nguyên như thế, chỉ muốn mọi thứ cứ y như thế, rằng tôi cứ ở trong bóng tối này, vẫn trò chuyện với người bằng những câu chữ tận sâu bên trong tôi, và người lắng nghe nó không bị chi phối bằng những giác quan thực tế, mà bằng chính tâm tư của người

.

Với tôi, đây không phải là thế giới ảo. Vì tôi không sống bằng những mơ ước huyền hoặc. Tôi không nói chuyện với người bằng những tô vẽ hay bằng con người tôi muốn trở thành, mà như chính tôi đang là. Tôi có thể nói đến tận sâu gốc rễ của con người mình, về những nỗi buồn, những ám ảnh, những day dứt, mà không cần người phải bận tâm về một trách nhiệm chia sẻ bên ngoài đời sống thực. Bởi cuộc sống bên ngoài có quá nhiều lớp cửa trong suốt, có quá nhiều vỏ bọc, tôi không làm sao có thể lột bỏ hết những lớp áo bảo vệ mình để có thể trần truồng ngoài ánh sáng. Dẫu sao, khi tôi đơn giản là tôi trong bóng tối, thì người có bỏ đi, tôi vẫn mỉm cười. Vì tôi chỉ có thể nhớ về người như một làn gió êm đềm đã ru tôi ngủ vào một mùa khuya. Hơn là, tôi nhìn thấy sự do dự hay áy náy của người, khi giữa chúng ta không còn sự quan tâm vô hình, và tôi đang đứng chơi vơi ngoài sáng. Sự im lặng trong bóng tối bao giờ cũng trầm mặc dịu dàng, dù có khi người ta không còn kiên nhẫn nữa, hay bởi do đời sống vui hơn, thì vẫn nhẹ nhàng hơn sự im lặng rõ ràng không thể giấu mặt nhau bên ngoài đời sống

.

Trong thế giới xa lạ này, tôi không mong chờ tình yêu thương. Tôi vẫn luôn im lặng lang thang qua những căn nhà lạ. Tôi chỉ nhìn ngắm bên ngoài những câu chữ vu vơ như nhìn giàn dây leo ngoài cửa, không chủ động bước vào hỏi han. Và tôi vẫn tự thoại với mình, như hồi nhỏ vẫn thường hay tự nói chuyện với cái bóng của mình. Tôi không mong chờ bất cứ điều gì trong thế giới xa lạ này hiện hữu ra ngoài đời sống. Những quan tâm của ai khiến tôi ấm áp chỉ giúp tôi cảm nhận được mình vẫn đang tồn tại, đang còn sợi dây liên hệ trong thế giới con người, chứ không như cái bóng tôi bên ngoài đời sống kia, buộc phải cười, luôn luôn phải cười, luôn luôn gặp con người mà cứ ngỡ mình đang ở giữa những bóng ma, vì không làm sao cảm thấy bớt đi lạnh lẽo

.

Đó nào phải đâu là điều giả dối. Nào phải là không đáng tin. Chẳng lẽ, những câu chữ chia sẻ không đủ để người ta có thể có được một niềm tin vào con người. Mà sao lại đòi hỏi niềm tin, khi tôi chẳng có ý định hiện ra bên ngoài đời sống. Niềm tin đó dùng để làm gì? chẳng phải những rõ ràng thân phận chỉ cần khi người ta phải gặp gỡ nhau, phải đối diện nhau bằng xương bằng thịt, để tránh con người ta lừa nhau. Còn tôi, vốn chỉ cần duy nhất sự chia sẻ, một cảm giác âm thầm mà không phiền lụy, không lấy đi mất của người điều gì ngoài khoảnh khắc đối thoại hiếm hoi. Tôi chỉ giúp người tránh khỏi quan hệ nửa vời mà tôi đã nhìn thấy quá nhiều sau khi đã bước ra ngoài sáng... Tôi chỉ muốn duy trì một sợi dây liên hệ, giữ tôi tồn tại trong thế giới con người dù ảo và xa lạ này, nhưng cảm giác ấm áp là có thật

.

Khối băng trong tôi tan không phải vì luồng sáng bất chợt, vì dẫu vùi trong cơn ngủ đông dài, tôi vẫn chưa quên được kinh nghiệm đắng ngắt về sự nửa vời

.

Tôi tan không phải vì ấm áp. mà vì cánh cửa vừa mở ra vẫn chưa kịp khép, mà luồng gió lạnh đã xộc thẳng vào

.

Hai cái lạnh vô hình chạm vào không giúp tôi đông cứng mạnh mẽ hơn, mà đã khiến tôi tan chảy

.

.

.
.
.
.
.

một-niềm-vui-vừa-đến.

on 2011.
vì vừa đóng vĩnh viễn một blog-từng-thuộc-về-khác, nên post lại vài bài nơi ấy lại đây. :)

bên cạnh người yêu thương.

thoảng vài lần, tôi thử thả lỏng mình trước người nào đó, hầu kéo mình xa ra khỏi người-đã-không-thuộc-về-mình. tôi cố phá toang cửa trái tim mình (chìa khóa để mở người xưa đã vứt đâu mất), nhưng, vẫn hoài công. không một chút rung động, không một chút ấm lòng, chỉ toàn là những thờ ơ lạc lõng.

tôi vẫn lặng im nhìn hình bóng quen thuộc cũ lướt qua mỗi ngày, từ một nơi không ai nhìn thấy. tôi vẫn nghe những cố tình réo rắt làm tôi xót xa. nhưng tôi vẫn không thể nào ngưng được việc hình dung trong tâm trí hình ảnh người đó sau những buông-lơi-tỏ-ra, một mình cô độc trong đêm, mắt nhắm lại trước giai điệu của bài hát kỷ niệm, tim khẽ nhói, môi khẽ rung, tay khẽ động. Làn da xanh xao dưới ánh sáng hắt ra từ laptop, xung quanh là bóng tối bao trùm...

và, trong hình dung miên man ấy, tôi ước gì ôm người ấy từ phía sau. một cái ôm giờ chỉ là ước muốn vô hình thôi, nhưng là một vòng tay ôm, cho đầu tựa vào vai, tôi sẽ nhè nhẹ ru bài tình ca quen thuộc.

tôi nhớ đến phim Hồn Ma của Demi More đóng. tôi cũng muốn hóa thành một hồn ma như thế, để luôn ở bên cạnh người mình yêu. hồn ma có thể không mang đến cho người ấy hơi ấm họ cần, nhưng có thể cầu nguyện và phù trợ cho họ. hồn ma không cần ăn, không cần làm việc, không bị bất cứ điều chi chi phối, chỉ làm duy nhất một điều mình muốn...

là ở bên cạnh người yêu thương.

Posted 25 August 2009 - 04:49 AM

tôi thả tôi vào sự quan sát con người, tôi nhìn thấy.....

on Aug 18 2008, 01:34 AM

Thỉnh thoảng, tôi thả tôi vào sự quan sát con người, tôi nhìn thấy, những khao khát được thể hiện mình ở nhiều hình thức khác nhau. Có sự ồn ào, có sự bứt rứt, có sự phản cảm, có sự lặng lẽ, có sự bồn chồn... Có nhiều trạng thái cô đơn ở con người, có nhiều thể hiện. Chung quy, cũng chỉ là, muốn được khẳng định và chấp nhận ở đám đông.

Tôi chạm vào cô đơn ở nhiều ngưỡng khác nhau, kể cả sự tột cùng cô độc lẫn cảm giác lạc loài ngay cả khi trong tình yêu. Tôi hiểu ở người đối diện, dù xa lạ hay một lần gặp hay gắn bó, những trạng thái cô đơn khác nhau. Mỗi con người đều một lúc nào đó, loay hoay với những cảm giác của chính mình.


Phần chung sự thể hiện của tôi đều là sự ơ thờ... dù, tôi vẫn lặng lẽ nhìn một cặp yêu nhau thể hiện những cử chỉ yêu thương trong góc tối. Vẫn lặng lẽ nhìn những gương mặt tuổi teen đang rớt vào trong giai đoạn bối rối, những câu nói không mang một hình thức chia sẻ nào, rớt đều đặn vào không gian. Họ, những con người giống nhau nhưng vẫn lạc lõng với nhau, mà không nhận ra, mà vẫn tìm kiếm.

Muôn đời con người vẫn lạc lõng với nhau, dù ở trong bất kỳ thế giới nào. Những con người yêu thương nhau, rồi cũng một lúc nào đó bỗng trở nên xa lạ, bởi, tình người không phải lúc nào cũng là một giá trị chung với tất cả, nhất là khi, con người vẫn có một cái thú đau đớn là sự hủy diệt, làm tổn thương nhau.

Tôi chẳng nhìn thấy tôi trong góc tối đó. Tôi chỉ nhìn thấy những con người ngơ ngác tìm kiếm bản thân mình qua những thể hiện. Hay bởi, tôi đã gặp vài cá nhân xuất sắc, để, những gương mặt thoáng qua trong khoảng thời gian này không để lại trong tôi một dấu ấn nào, dù chỉ là một chút nao lòng, dù chỉ là một cảm giác chếnh choáng day dứt vì những xót xa bất chợt.


Trong hành trình yêu thương, tôi vẫn là một kẻ đi bộ mang vác trên mình những ký ức đã khắc sâu vào tâm khảm. Dấu ấn lưu lại của hiếm hoi vài người trải qua càng khiến tôi thêm trân trọng và yêu quý tình yêu thương giản dị. Và, cũng là cái neo giữ tôi lại trong những lúc khùng điên bất chợt của tâm hồn. Là cái neo giữ lại khi giá trị của lòng tự trọng treo lơ lửng gữa ranh giới buông thõng hay níu giữ yêu thương...


Cho dù như thế nào, suốt cuộc đời này, tôi vẫn ghi nhớ những cảm giác lung linh sâu đậm của những khoảnh khắc yêu thương, của rất ít những người đã bước vào trong đời sống. Bởi, cánh cửa yêu thương vốn vô hình và trong suốt, không dễ mấy người có thể tìm ra ( vô hình ngay cả với chính người đã bước ra rồi quay tìm lại ).

bài romance chỉ có trong tâm tưởng

Romance  đôi khi là chuyện hoang đường.

(hình mượn từ blog của chị G và edit lại)

Vẫn thường mong muốn được lang thang cùng ai đó
 chạm vào ngóc ngách sâu thẳm của thiên nhiên.
Cùng đưa máy lên ngắm một ngôi nhà trong rừng,
cùng nín thở trước vẽ hùng vĩ của ngọn thác tung nước bạc màu trắng xóa,
cùng ngẩn ngơ trước một bông hoa nhỏ bé mọc từ khe nứt của kẽ đá,
cùng òa lên trước một vạt tím dịu dàng.

Lâu lắm rồi, đã lâu lắm rồi. 
Chân đã đi,
tai đã nghe,
mắt đã nhìn,
đã ghi đã khắc vào trong tâm tưởng (một mình thôi)
Âm thanh của sóng, hơi thở của rừng, lời thì thầm của đá, sự mơn trớn dịu ngọt của hoa.




Lâu lắm rồi, lâu lắm rồi đã nói :

bao giờ có được như mơ,
 một căn nhà nhỏ nên thơ thế này?

(photo © Nagoya 2006 - by Himiko. Nguyễn)

on Sunday, June 26, 2011 at 2:24am

nỗi vô vọng đó chỉ vùi chôn mình nhanh chóng đến không thể phản kháng...

sáng nay thì tuyết rơi. 11 năm rồi tôi mới lại nhìn thấy tuyết. ngồi nhìn từ cửa sổ căn phòng nhìn ra thì đẹp lắm, nhung lại ngại cảm giác buớc ra đuờng. từ căn hộ này đến gallery đi bộ mất 10 phút.

mấy ngày truớc còn khoái lang thang chụp cảnh vì trời dẫu lạnh nhưng khô. còn giờ, tuyết rơi chỉ đẹp lãng mạn trong phim ảnh mà thôi, chứ bên ngoài thì lạnh căm và ướt át.


tôi chưa bao giờ tận huởng được cảm giác cô đơn cả. mất mười mấy năm trời chỉ mới tập đuợc cho mình quen với nó. có lẽ, trong một căn phòng ấm và tối, tôi sẽ dễ chấp nhận nó hơn là khi lang thang ngoài đuờng, nhất là trong sự giá lạnh thế này.

thật đó, trời lạnh căm căm, gió thổi vù vù. những con chim bên nhau cả đàn mà còn réo rắt lên vì lạnh. thì tôi, một con người nhỏ bé có đang ôm một nỗi nhớ, đầy ắp nghĩ suy đang đè nặng, làm sao có thể thả lỏng cho sự lãng mạn mà sự hiện diện của nó giờ đây sẽ rất là ngớ ngẩn cho một kẻ chỉ muốn rúc thật sâu vào hơi ấm?

những mơ tưởng trong thời khắc này chỉ khiến tôi thêm yếu đuối, và càng sa lầy vào cái lạnh cứ chờ chực nuốt chửng lấy mỗi khi ra đường. tuyết va xót cả mắt, lạnh cóng róng, buốt thấu tận xương tủy. đến nỗi, tôi không dám nghĩ đến bất cứ điều gì, bởi cứ sợ nước mắt mà rơi ra thì rát buốt gương mặt đang căng thật căng vì lạnh. chỉ dám nghĩ duy nhất về cái lạnh, đến đỗi mỗi lần nhìn thấy một chiếc ghế dọc đường là muốn đến nằm co ro luôn ở đấy. thế thì sao nhỉ, chắc sẽ nhanh chóng chìm vào giấc ngủ li bì, chừng độ nửa ngày thôi, là sẽ thành một bức tượng tuyết nằm co trên ghế. bởi thế nên kinh nghiệm quý báu dành cho những kẻ lạc trong băng tuyết là đừng bao giờ nằm xuống, vì như thế sẽ ngủ mãi không bao giờ trở dậy...

cảm giác của tôi lúc này là gì đây? tôi còn không dám nghĩ tới. chỉ biết sáng dậy nấu rồi ăn, rồi tắm rửa chuẩn bị đến gallery. chiều thì máy móc đi theo mọi người đến nơi họ đến. tôi không để cho tôi cả một giờ rảnh rỗi để ngồi trên máy, để đừng viết cho ai. vì như thế, tôi sẽ bị rơi vào một nỗi tủi thân khó mà dừng lại được...

 tôi luôn cố ngăn mình nghĩ về ai đó. tôi biết phải dừng lại ngay trên giới hạn của nỗi nhớ. thật chẳng làm sao khi mình cứ luôn hướng về một người không thuộc về mình. nhất là ở nơi xa thế này, lạnh đến dường này, thì nỗi vô vọng đó chỉ vùi chôn mình nhanh chóng đến không thể phản kháng...

Berlin, tháng 12/2009

những chiếc ghế ven đường

Mỗi khi có dịp rời Việt Nam đến một đất nước khác, tôi thường dành ít thời gian lang thang dọc những con đuờng quanh phố thị. Lọt vào ống kính có khi là bất chợt cọng cỏ ngọn hoa, có khi là cánh cửa, góc cầu thang, hay mái nhà cổ kính. Nhưng có một hình ảnh ở mọi nơi chốn mà tôi chưa bao giờ bỏ qua, là những chiếc ghế dành cho khách bộ hành luôn luôn bắt gặp ở ven đuờng.

Choengju, Hàn Quốc

Mỗi chiếc ghế ở mỗi đất nước đều có một hình hài khác biệt. Có nơi thật đơn giản là phiến gỗ ghép chồng lên nhau. Có nơi là hình dáng mang đầy vẻ điển lễ xa xưa. Có nơi là sự tạo hình mạnh mẽ, có nơi thật giản dị đơn sơ. Nhưng dù khác biệt đến thế nào, thì tất cả những cái ghế ấy đều gây ra trong lòng tôi một sự xoa dịu sẻ chia. Như là tâm trạng của kẻ độc hành nhìn thấy một nơi dừng chân ngơi nghỉ.

Singapore

Ghế ở Nhật Bản thì muôn màu muôn vẻ, ít khi lặp lại. Như là sự ngẫu hứng của người dân sống trên con đường đó. Cùng một con đường, cách nhau vài chục mét thôi đã là một sự khác biệt, như mỗi câu chuyện khác nhau. Ghế ở miền quê Choengju Hàn Quốc thì lặng lẽ như chính hình dạng đơn giản của nó. Ghế ở Berlin có lúc thì kiểu cách với những hoa văn tạo hình, khi thì mạnh mẽ với hình khối đơn giản hiện đại. Ghế ở nước Mỹ thì pha trộn đa dạng giữa tính thực dụng và lãng mạn nhưng tạo cảm giác chắc chắn vững chải. Ghế ở Singapore thì tiện lợi và tận dụng triệt để nhưng hòa hợp với khoảng không gian gắn kết.

Mỹ

Sanfransico

Santa Bacbara

San jose

Ohio


New York

Hình dáng chiếc ghế ven đường ấy dù là duy nhất hay nhiều khi lặp lại luôn gợi sự quan tâm của tôi như những tác phẩm điêu khắc vẫn thuờng khi bắt gặp ở những ngã đuờng. Bởi, dù là lặp lại nhưng trong mỗi khung cảnh khác đều gợi lên một hình dung khác nhau. Là chiếc ghế kiểu cách ở cạnh tòa nhà kiến trúc Châu Âu thì mang một dáng vẻ cổ kính như một người già đang hồi tưởng rì rầm kể những câu chuyện xa xưa. Nhưng cũng chiếc ghế ấy đặt trong con đường vắng lặng chỉ toàn là cây và ngập tràn tuyết thì mang hình dáng một kẻ độc hành mệt mỏi chỉ muốn dừng chân, và im lặng.

Nhật.
Nagoya

Kumagaya.

Dù là ở đất nước nào, hay bất kì kiểu dáng nào trong bất kì khung cảnh nào, mỗi chiếc ghế đều mang đầy tính nhân văn, và gợi lên trong tôi một cảm giác sẻ chia, thân quen quá đỗi. Mỗi lần nhìn thấy một chiếc ghế dọc đuờng tôi luôn dừng lại và đến ngồi một lúc. Khi ấy, tôi quên hết mọi điều thực tế và như cuốn trôi vào những cảm xúc mênh mang vô định. Cảm giác như đang ngồi bên một người bạn tâm giao, như đang nhìn ngắm một tác phẩm nghệ thuật, và có khi như là đang nhận cảm giác “Free hugs” giữa hai con người cô đơn trong cõi đời này.

Berlin, Đức

Ở Việt Nam, tôi cũng đã đi nhiếu nơi khi còn là sinh viên Mỹ Thuật với những ngày thực tế với đúng nghĩa lang thang thực sự. Có những vùng hoang sơ vắng bóng, có nơi du lịch tấp nập người qua. Những lúc mỏi chân tôi thường ngồi bệt hẳn xuống đất. Hình ảnh chiếc ghế ven đường là điều hiếm hoi vô kể. Những chiếc ghế nếu thấy chỉ toàn là ở công viên, là sản phẩm những đúc khuôn y hệt từ một loại đá rửa vô cảm với dòng đề tặng từ công ty XYZ nào đó…

một trong những chiếc ghế tự tạo hiếm hoi ở hẻm nhỏ Vườn Chuối, Sài Gòn.
và ở Đồng Tháp

Tôi không đặt câu hỏi to tát như các vị tiền bối rằng bao giờ Sài Gòn mới có những bức tượng đường phố như các nước khác. Tôi chỉ tự hỏi bao giờ thì nơi chốn ồn ã nhưng đầy khoảng lõm cô đơn như Sài Gòn sẽ được sự góp mặt của những chiếc ghế cho kẻ bộ hành?

Những chiếc ghế vô danh nhưng đa dạng hình hài mà tôi bắt gặp ở những nơi kia thực sự là những tác phẩm điêu khắc giản dị nhưng đầy sức thuyết phục chạm vào sâu thẳm tâm hồn trong đời sống này. Những chiếc ghế đã lặng lẽ quan sát bao nhiêu con người dừng chân với những miên man khác biệt. Những chiếc ghế có đời sống tinh thần sẻ chia phong phú còn hơn cả một kiếp người.

Sự đam mê quan sát những chiếc ghế ven đường ấy sẽ không bao giờ tắt trong tôi khi còn bước đi trong cuộc đời này.

Himiko. Nguyễn

Ghế do tác giả làm bằng rễ cây và dây leo tại Nhật Bản năm 1998

Mười năm trước, tôi làm việc ở Nhật Bản. Công việc buồn tẻ và chán ngắt. Mỗi chủ nhật rảnh rỗi, tôi thường xách máy chụp hình lang thang trên những con đường ven triền núi... Mấy lần, trên con đường vào ga, tôi đều đi ngang căn nhà nhỏ xíu. Điều cuốn hút tôi là những chiếc ghế nhỏ làm bằng rễ cây ( để người ta đặt chậu hoa lên ), và những thân rễ xù xì lạ mắt. Vào một chủ nhật giữa tháng năm khi đi ngang ngôi nhà ấy, tôi gặp một người đàn ông trung niên đang lúi húi cắt, ghép những nhành rễ cây, dây leo, lại thành những chiếc ghế. Thú vị, lân la tôi lại làm quen. Anh tự giới thiệu mình là một nghệ sĩ chơi trống nhưng mưu sinh bằng cách đóng những chiếc ghế nhỏ bán cho người ta để châu hoa là việc làm thêm. Từ đó, chủ nhật mỗi tuần tôi đều ghé nhà anh chơi. Nhiều lần ngồi nhìn anh đóng ghế, tôi thấy có bộ rễ dây leo rất đẹp, to thiệt to, cong vòng gần như khép lại thành hình tròn, để thật lâu mà anh không đụng tới. tôi hỏi, anh trả lời, ghế đặt chậu hoa thường dùng những rễ dây leo thanh mảnh, những rễ này to quá, anh lấy về bỏ đó chứ không xài được, chắc sẽ làm củi đốt. tôi tiếc đến ngơ ngẩn, và ngập ngừng đề nghị anh cho tôi, tôi sẽ đóng một cái ghế. Anh tròn mắt ngạc nhiên không biết tôi sẽ làm gì với cái rễ thô kệch to đùng ấy, và đồng ý. Và, dưới sự giúp sức của anh ( cắt, rồi bắt đinh vít gắn chặt những khúc gỗ lại với nhau theo đề nghị của tôi ), chiếc ghế đầu tiên của tôi đã được hình thành. Đó là một điều kỳ diệu đối với một cô gái vừa qua tuổi hai mươi, và là một ký ức đẹp đẽ theo tôi mãi đến sau này.

bài đăng trên báo Tuổi Trẻ ra ngày Chủ Nhật, 07/02/2010

có hình cũng cỡ 100 cái ghế nhưng mà không gian có hạn.

I used to see...

I used to see the hidden corners in many people, no-direction souls, deep thoughts. I can see the human with doubts and refusal, being born and being destroyedI had seen into the self-imprisoned pain within the lonely cover of those running away from love and compassion. The conflict between emotion and reason are like layers of waves accumulating and breaking onto each other, sweeping people away from each other. Sensitive souls hide behind the safe masks of indifference, which divide human by transparent doors of prejudice (which does not seem to exist anymore in our ever changing societies). What was originally their basic instinct – desire for love – then became the hidden angle in each human...

...Tôi vẫn thường nhìn thấy góc khuất ở những người... những tâm hồn âm u vô hướng, những vô định trầm sâu. Tôi nhìn thấy con người ta ngờ nghệch hoài nghi và chối từ, khai sinh và hủy diệt. Tôi nhìn thấy những nỗi đau đớn tự nhốt mình vào trong lớp vỏ cô đơn trốn chạy. Sự xung đột cảm xúc và lý trí giống như những lớp sóng đổ dồn vào nhau, cuốn con người ngày càng xa nhau. Những tâm hồn nhạy cảm càng giấu mình vào bên trong những chiếc mặt nạ an toàn, đổ khuôn cảm giác khao khát được yêu thương thành những vẻ ngoài lạnh lùng xơ cứng. Từ chối bản năng của tạo hóa, con người ta bị ngăn cách bởi những cánh cửa trong suốt của định kiến ( tưởng chừng như không còn tồn tại trong xã hội ngày càng tỏ ra đổi mới ), và sự khao khát yêu thương, bản năng tự nhiên, lại trở thành góc khuất trong mỗi con người...

© Himiko.Nguyễn

5 years and a beginning

Foreword :

It still puzzles me how a girl gifted in the foreign language (as proved by her 3 advances to the national language contest) finally found herself in the unfamiliar and vast realm of arts.

It still puzzles me how she quit her lucrative, fashionable and reassuring job to start from scratch as an Arts student.

And it still puzzles me how she left behind the safety of thinkings and gave in to the unpredictable sway of feelings.

How life put me on the arts course

The way I feel

I read a lot as a kid, familiarizing myself with quotes and philosophies. I was, however, unfamiliar with loving kindness or affectionate words. Mom was too busy being jealous of Dad’s other wife. She could do nothing about it though. Dad was one of those old-style strict fathers. His strict rules and terrible beatings, among other things, squeezed his daughters into their closets. We could do nothing but suppress our feelings and shape a distorted outlook on life. I was his last offspring, whom he craved to be a son. A boyish name had been chosen before my birth. He was so disappointed with the fact that I was just another daughter that he didn’t bother to change the name.(I can’t delete the sad thought that I could have been deprived the chance of coming into existence had the sex scanner been around at that time). I remember well those days, everything. They are still vivid in my mind, like a slo-mo film that even time couldn’t erase. I was lucky though to be sent to kindergarten at the age of three. Hard to believe, but only then and there did I know something like a friendship. My sister Bay recalls I was often digging ground with a knife at the age of five. “What are you digging for?” asked she. “I’m looking for hell, replied I. Funny how my mind was inclined to tragedies before I could even think.

When I grew up as a kid, my sisters were already adults. My daily chores were to go collecting wood and trapping fish. While I waited upon the traps, I made friends with different curious shapes that I made from clay. I guess I picked up that habit of talking to myself from those days. My favourite game was to build a small hut and create an imaginary happy family. How lonely I was! Lost in a large, empty house, I was often thinking up stories to tell myself. I needed to speak to myself so I wouldn’t feel alone. I needed to create imaginary friends so I wouldn’t sink in solitude. I craved love, to the extent of being jealous with those fortunate well-kept pets. I was often wondering why they were loving enough to caress animals but neglected me, their human fellow.

I don’t remember ever asking any of my six sisters if they ever felt happy in their lives. But I remember well that tragic day when I saw my eldest sister collapse at the news that her 2-year-old son had been kidnapped by her husband’s family. I could only watch her cry from a distance and with trembling fear. Since it was not normal crying at all. It was more like a mad laughter, mixed with loathsome tears that shed in streams. No, it was not the normal weeping of a 17-year-old girl who felt sorry for herself. I had been playing happy family, but I was at a loss for words to console my sister. Neither did I talk to anyone about what I witnessed and thought. I never put to them grown-ups this puzzling question, the reason why my seventh oldest sister, my eighth oldest sister and I couldn’t eat together while living under the same roof. Mom, Dad and my second oldest divided the burden of supporting us three. I accepted it as normal, as well as the scene of Dad living with another woman besides Mom, alternating children among them…

I sometimes look at myself in those rare pictures taken in my childhood and find a quiet girl, very sad eyes but hardly ever any smile. It was a girl who was puzzled by many questions and had to find the answers herself. It was a girl who was haunted by the sufferings of the people she lived with. She had no one to talk to, so she created herself two pal friends. Her classmates were jealous of her because she often received letters from two friends with nice handwritings, not knowing she wrote them herself… So lively were my created friends that I myself at times believed they were real. I drew a loving, caring swear brother. His looks were warm and kind-hearted, only imaginarily…

I grew up fostering a dream… that I would one day be a writer, listening to and writing about people’s sufferings and tragedies… I would search as deep as I could into sufferings and find out what tragedy in a human life is most tragic…

I grew up like a wild plant, rough and thorny as if to conceal the weak heart of a child who was always desperate for love. I was often on the verge of a rebel. I craved freedom. Or rather, I wished I could run away from my helpless family… My only practical escape though was to study. Towards the ninth grade, I won myself a bronze in the provincial Russian contest, which gratified me with, better than anything, the bliss of friendship. (I had failed to associate with my peers before. I stayed in the classroom during breaks… When school was over they asked me to join them for a small party but I shook my head… I was rarely richer than two hundred Vietnam dongs, which could only cover my bike parking fee). I joyfully moved to the provincial education bureau for higher training in one month and lived my happiest days. I didn’t have to be home before dawn. Moreover, my day was filled with the laughters. I was able to talk to and share things with friends, I made my presence felt… I stopped looking for sufferings and leaned towards joy… My first ever picture with a smile was taken during this period. I was happy because I found love and warmth among human beings.

Approach

Nowadays, kids in my hometown may have better chances to get to know arts. But in my time, I barely had any. At the sixth grade I was lucky to have a drawing class every week. And that was all. I was able to score a 9 or even 10 in the subject, but I wasn’t drawn to it. They grown-ups wanted me to foccus on Russian, the subject I was best at. I had no idea about an Arts College at all.

I passed the exams into two universities in Saigon. So I moved to this big city, only to find myself even more desperate. Times changed and it didn’t favour my career choice at all. Russian, which had been a privilege for either talented students or high officials’ children, suddenly became odd. Eyes rolled whenever I said I was a student majoring in Russian. I lost conviction myself. When I finished my part-time work and went back to the dormitory, I didn’t bother to study. Once again, I had to ask myself what I would do. Then a friend lent me his old Zenit camera. I read the hand-book and learnt how to take photos. Life’s beauties delighted me as I was able to capture them, so I could forget my questionable future for a while. I also took photos of human beings as one of the many ways to support myself. Some said my portrait photos were cute and “arty”, which made me happy. And I found myself dreaming about a collection of nice portraits.

But photography didn’t seem to give me the motivation I needed. The other day I came upon a picture of a Japanese girl. She was dressed in the traditional Kimono, her face radiating so much gentleness and dignity. I immediately drew her with a pencil. My room-mates all said what a gifted girl I was.(They found it very amusing as I said I picked up the gift as a kid when I drew maps so well that grown-ups often had me do it for them). Then I went on to draw a portrait of my imaginary swear brother. I was more than happy when I completed the work. I felt he was very real now. Towards the beginning of 1995, I came upon a newspaper ad by RAJCI, a company that organized jobs for educated people, saying they were to offer a free drawing course for students with limited budgets. I jumped at the chance. The course last no longer than one and a half month but it succeeded in awakening a passion in me. I started to draw portraits for my friends as birthday gifts. My heart was filled with happiness as I watched the delight on their faces. When I later took a proper drawing course as part of my preparations for the exams into the Arts school, my trainer sai though that the RAJCI course didn’t break good grounds for me at all. However, I still cherished it as an important initial cause that led me onto Arts.

Turning point

It was 1996. I still didn’t have a chance to join the Arts school. After all, it was too new-born a passion to help me convince my family. They saw no valid points in quitting the University for a childish liking, as they saw it. I had inquired a switch to the Asian Study department since the first year. They turned me down although my points far exceeded their entrance parameter. Badly demotivated, I failed to complete my last two years in the Uni. I wanted to start with my new passion, but my basics were poor (I still drew portraits the way I drew maps). Neither could I afford the training for the entrance examination. My father’s policy was very clear, that his children would got the 4 year tuition fees only if they made it to a Uni. The Arts school unfortunately didn’t qualify as a Uni for my family.

There I stood at the dead lock of a high way pursued since my childhood, while the new-born passion was extinguished. Short of alternatives, I opted to learn Japanese and left my course for fate to dictate. Not knowing what I really wanted, I was lost. I sank deeper into my closet. My cofidence gone, I stayed away from everybody. Sadly, it was then that I more than any time needed somebody who cared.

“O solitude, what is there in me

That keeps thou on my flee?

How I try to run away

Exhausted am I, still thou stays!”

...

“Straying cats cries…

how violently admit the nights!

I am not a straying cat

because my chest breaks apart

as my own howl

keeps coming back to my heart!”

It was now 1997. I had been able to get a B degree in Japanese. So I applied for the job of interpreter for a group of Vietnamese who were about to work in Japan. I took the interview mainly to check my language skills. So when they said they wanted me, I was at a crossroad. I still craved to learn Arts. On the other hand, I was afraid I was too weak-hearted to survive the strict working environment of Japan. I saw hope though in the prospect of getting out of my boring life and improving my Japanese, so I could later dictate my own life.

The year was 1998. There were, however, unwelcome surprises on my path. My job turned out to be not only interpreting but also physical work like others. The Japanese bosses understandably wanted to make the most out of their cheap labour source, which left me with almost no free time to go about and talk to native people as part of my plan to improve my knowledge. As I finished working at 9pm every day, I felt drained. We had to work too during weekends and holidays. As they wanted to prevent us from leaving, the bosses made us live within strict and even unreasonable regulations. Very rarely did I find a chance to go about. I was able though to make an emotional connection with a nude statue by the river. Work pressure, bruised nationality pride and misunderstanding drove me crazy. I didn’t feel I was living like a human being at all. My head ached with issues that I couldn’t find any solutions for. There were times I was given first aid on the ambulance due to my depression. And the climax was when I was so mad that I put my hand into the steam compressor. I fainted, but I didn’t lose my hand. After a week of rest, I decided I would leave everything and go home to my country.

The year was 1999. I went home after working in Japan for one year. They felt sorry for me, but I didn’t care. I would start from the beginning with two empty hands. My only gain from my trip overseas was workmanship and psychological growth.

“From now on, lets be good friends

O solitude! Show me your approving hand

Even if a laughter is very gentle

It will be amplified by emptiness, to a thousand times!

Having searched for a soulmate all my life

To warm up my frozen heart

And to dispel the haunting dark

So my sadness belittles, and my happiness doubles

But as a rule in life…

What you search is often out of touch

I was able to stand on my own feet. I succeeded in making my Japanese boss look at me with respectful eyes and saw to the fact that not all Vietnamese went overseas purely because of money. I still co-operated with him whenever he went to Vietnam on business. Neither did I habour resentments. When I managed to retain my hands after that working accident, I knew what would be my next choice.

The year was 2000. When I got the news of passing into the Arts school, I also received an invitation to work for a labour export joint-venture company, which offered quite high a salary (apart from other sources of income that could even surpass my salary). I had to think a lot. My family understandably disapproved my Arts choice. I knew the chance for such a job only came once in a lifetime and it wouldn’t be awaiting me. I knew it would guarantee a stable life and reassuring future. On the other hand, I was not sure about my Arts potentials. Embarassing too was my belated beginning while most of my peers were consolidating their careers. And above all, the job offer was also a love declare. I was at the threshold of touching love. Why not put my ambition aside and look after the couple happiness, something I had always envied. And yet I was afraid, that business would drain my emotional side. While I had faith in Arts and was willing to pay for the choice, I had no such thing when it came to couple relationship. I couldn’t be sure about the lasting of love. I couldn’t be sure either that I would love the work and not be depressed again.

Leaving behind disapprovals and suspects that I would again only go half-way, I went inside the Arts school and started to discover the complex multitude of emotions.

   

 

Extra-curricular trips

Year 1: Curious Phan Rang

I had imagined before the trip that it would be like those sketches that the older students drew. That people would sit still for me to draw. How naïve! I still remember what a stranger I was when I came to a Cham village in the Prosper Island. During the first days, I was roaming about the village not knowing what to draw since they wouldn’t sit for me like I thought at all. All the houses were earthen-walled, surrounded by cacti and wooden rails. How beautiful, but they were for painting students. My professor had adviced me to choose a city site for the first year, so he could be around for help. But after all, I had made my presence here, I must do whatever I could. I would look around and take pictures of this interesting village. Being a photographer myself, I would take the chance to have nice black-and-white pictures of the simple, traditional lives. It was hard to resist those old wrinkled faces and young rolled eyes. Kids followed me and would sit by me for hours. Kids faces were so interesting. Their big rolled eyes showed a mixed expression of fear and excitement. So I took out the paper, dropping the intention to go back to Saigon for another topic. While I couldn’t find what I had had in mind, I was able though to be presented with these children holding their younger brother or sister, who would follow me for hours. I couldn’t be bored with these big rolled eyes. I wasn’t good enough to capture their spontaneous smiles, but I could feel how their healthy souls penetrated mine. How strange and unfamiliar a feeling.

Prosper Island, December the…, 2000

“Your first extra-curricular trip. Yeah, reality is not like what you had in mind. But its far from disappointing. Thatched-roofs, earthen-walls, wooden rails and typical Cham ascetic faces. How sadly authentic… What a paradox! Poverty and beauty. One day when the villagers become less poor, they will replace earthen walls with cold cement ones, and fragile wooden rails with sharp steel rails. Life will be better, but the village’s beauty may not remain the same”.

“And kids! You must see their faces and eyes. How curious and naïve. The extent of attention they pay to your drawing make you feel like a very important person! If you tell other students about this, they will find it weird, but these kids really make you happy. It has been such a long time before you can laugh joyfully…”

“You have walked a lot but seen only a few. The further you go into the village, the more familiar it looks. You see gardens, fields, streams, barking dogs, just like in your home village. Only there is a public quay where people bathe and wash clothes. How peaceful! Some Cham girls have taught you a bunch of Cham small talk, but when you speak the kids laugh. You wonder if they teach you swear words… How simple their fun is and how it lightens your heart to see them laugh!”

“Some of the somophores stop by Phu Quy and then asks you to join them for Son Hai, a fishing village about 15 km nearby. It’s Christmas time, so you can reward yourself a bit of rest. My God, Son Hai is very beautiful too! You are going along a rough road across rugged cliffs when suddenly the village appear before your eyes, modestly locating itself on a beach, admist sand hills where pines grow. Looked from afar, these hills make sharp contures against the sky. But the true wonders are the freshwater oases. What could be more marvellous? Clear fresh water lakes, big and small, admidst sandhills. It goes beyond expectation to find such a paradise in a secluded place in the central countryside! Gone are all the sorrows! Loud are the shouts and songs! And the wind and the sea join you in a symphony. You feel happy and elated! You forget your stressful thoughts about him… your sorrow is gone like sand pouring through your fingers. And while you are lying under the pines enjoying a breeze, you gently fall into sleep…”

Have you ever realized that sand shines? What a wonder! When I woke up to the rain drops that fell from branches, I felt touched by a source of light. “Sunny rain?” I wondered and looked at the sky… but actually it was still cloudy and raining heavily. And then a new concept formed itself in my mind, it was “sand shine”. The light that radiated my face was not from the sun, but sand it self. Even though the sky was dark with coulds and the rain was heavy, they couldn’t blur the brilliantly golden light of sand.

“There I lie admit the quiet pine forest.
With sand shine lighting my face to its best.
My lullabies are no longer lost.
Couple happiness becomes meaningless.
How life rewards me with such ectasy
(after all those sorrows)!
Moments of wonders
Falls…
Oh my goodness!”

It was my first extra-curricular trip. How awkward and curious. It opened me to new perceptions. I had travelled widely but only as a shallow tourist. This trip was for observation and realization. I didn’t know what my friends gained, I myself got important lessons. My report got an 8 grade. Those Cham kids made their way into my works. And they would go on to do so.

Year 2:
Raw and inspirational Central Highlands

My second year found me in an emotional tangle. I just kept feeling down. I didn’t know why, I just couldn’t stand the fact that people are far from solid characters. They keep changing. In a work that was supposed to feature three characters, I created a couple happily waiting for the birth of their child. While this cleverness could be seen as “trickery” and failed, it gave me much satisfaction. In a way the work revealed my childhood dream, a happy family of my own, full of love and compassion!

I chose Gia Lai for this year’s exploration. First I came to Kongchoro, a village owned by the Gia Rai ethnic people. It was so remote, and there was no electricity or water supply. I made a word play of the village name, saying it was a “khong cho ra” (no way out) village. Houses were far and few in between. But while it was difficult for me to encounter the villagers in the day time, it was quite the contrary on moonlit nights. They gathered from nowhere in large flocks. What a wild and bizzare life!

I then crossed the Azunpa forest and arrived at Phu Bon village, where they said I could find the most interetsing ethnic faces. The scenery was almost the same as my home village, except for mountain ranges and house-on-stills. There were similar tiny paths that wove from hamlet to hamlet. And there were vast fields of rice. How peaceful! At dusk people gathered at the river quay to bathe and wash clothes. I was interested in kids who dug small holes in the sand. They then waited for water to fill the hole and fill their bottles with that “distilled” water. So they didn’t drink from wells but those sand holes. On the first night welcoming their old friend (I was accompanying a fifth-year silk student, who came to the highlands every year for exploration) in a fire-lit house-on-still, the villagers gathered to drink wine and sing. A young man played his own song. His singing was like that of an eagle with broken wings, its desire burning… How telling! And his fiery, wild singing melt into the sweet wine, making it even more intoxicating…

Nowhere else could I find the same elation. As I walked on the uneven road, my singing burst out of my chest like a liberation. Never before had I sung more earnestly and passionately than when I roamed alone along the paths that wove across the villages. “He who loves freedom and forest life should come to the mountain and hear my song…”

“And this is your true self! You are you, today. You who loves so dearly the absorption of Nature. You who loves so earnestly the honest kindness of a Ba na woman who marries a man she does not love. And you who loves so compassionately a 10-year-old Down girl who looks as if she ‘s only 4 years in age. You feel sorry for her and at same time jealous of her immunity to life’s sufferings. Your heart is not as calm as hers, its even weaker. Your girl! How she stirs emotions within your heart. How fortunate you meet her at the verge of madness. It may sound weird but it is her who helps you through the uncontrollabe turmoil. She cools your heart exactly when it’s about to explode. How grateful you are of her! “ (December 21, 2001)

“What a nice feeling! Unbelievable! You no longer want to scream. Alone, you listen to your soul melting into the waves of wind in the pine forest. Alone, but you feel far from lonely, although there is only you in an immense forest, with the wind breezing and dead branches softly falling onto the ground. You slide on the pine leaves, laughing happily. You become the kid of yesterday, letting go of your joys into the wind…” (December 22, 2001)

I was deeply impressed by the fate of women in the highlands… When its early in the morning and I was still half-awake in the cold mist of mountainside, I could hear they were already grinding rice. They would go into the forest at noon and when they were back at dusk, their backs were low bearing heavy dossers of firewoods. I was also impressed by kids with bellies and wild, puzzled eyes… Their eyes looked as if they always haboured a question… Those honest simple people made my heart shrink and tremble…

My sophomore report got an 8.5 grade. More importantly, what I gained from this land would make its way into my works in the whole coming year. And two of my bas-relieves about this topic were so good they were retained by my school. I got a compliment from a notoriously “stingy” professor, which delighted me a lot. Although I wasn’t able to make the most of technical skills, I managed to put a lot of emotions into my creations about the Highlands.

                                  

  

Year 3:
Hanoian and Saigonian Streets, the known and the uncovered…

I had been to Hanoi before. But my previous trips were short and for tourism purpose, so my understanding of Hanoi had been quite fleeting.

This trip was actually a doulbe-purposed one. I had often come to this place whenever my soul was tired and lonely. Since I could find love there. I had not been able to come back to Hanoi since I joined the Arts school.

This time while I roamed about the streets of Hanoi, I was able to look at the capital from new perspectives. And I discovered not the quiet and profound Hanoi like in those songs, but a hustling and bustling Hanoi just like Saigon, where every metre of space was jammed. I discovered a painful Hanoi being torn in conflicts, by the old and the new, by country people flocking here for a chance of getting rich and the original Hanoians struggling in vain to preserve the good old days. I would sit by the Sword Lake in the morning and the afternoon, watching activities around me with delights. I would watch people gathering around a chess game making untiring comments… middle-aged men walking and listening to the radios at the same time… old women squatting and fanning themselves… young boys and girls laughing… all these mixed into each other to create a uniquely hectic atmosphere that you could find only here by the Sword Lake.

Then came the generous wind across the West Lake every evening.

“The stream flows indifferently. The sleep comes indifferently too, the way half-sleeps are… Whenever you open your eyes, there are only water and waves… How wonderful! The wind caresses your whole body… If only you could lie easily on the water like those hyacinths. If only you could just flow with the stream like a leaf… How gentle is the water… How gentle is the wind… You feel as if you were embraced, protected and unified to the fullest extent.”

And you must see those small streets and pavement quan coc, where men would sit for hours. How I wished I could read the thoughts in their heads. For the first time, I had the desire to do works about men. I could sketch out the suppressed fires in them, their egoistic ambitions and internal conflicts…

But what about Saigon. I would say those Hanoi-originated musicians were not fair when they indulged in memoirs about the capital and neglected the land that fostered them. I didn’t like those who would clothe Saigon in a shallow noisy appearance as compared to quiet countrysides, not realizing they would miss the city when they went away. Busy as it was, Saigon boasted tranquil corners. Saigon, how I loved it and was saddened by it.

“Saigon streets in the rainy days
are still as crowded as in the heating afternoons…
Where from and where to, are they?
And you
Where from, where to
under this scorching sun
and tormenting rain?
Has anyone found her man
admit torrential crowds?
Rare looks are exchanged
faded by the rain…
And this mid-day heat
has deprived every face of its uniqueness…
Where are you going?
You leave a space behind
that is to be filled in no time.
Where are they going?
Hurrying into each other…
Hurrying out of each other…

Where are they heading for?
And you, where to?”(July, 2002)
Two cities, one passion. And both haboured a burning thirst.

Year 4:
Colourful Lao Cai

“Can you believe where I am while you read this letter?

It was market day yesterday. Once a week, the H’mong and Phu la ethnic people flocked here from their villages. The husbands led the way while their wives followed, carrying goods on their backs. Sex equality was not the norm here, so it was hard on women just like in the central highlands. Only they dressed colourfully while their counterparts clothed themselves in black. Women also carried their babies, some not even one-month-old…

The roads up here had been even more breath-taking than in Da Lat. Mountains were clothed in clouds. There were lots of ups and downs, twists and turns. It took me first 8 hours on the train, then another two hours on the bus to arrive at the place. I had been to Hanoi on Thursady morning, stayed there for one night, got on the train on Friday evening and made my presence here on Saturday morning. The market opened early on Sunday morning and went on busily till night…

I miss you whenever I travel. I miss your childish happiness when you see something new. Because that happiness is allergic, it makes people around you happy too…

I am sending you this autumn mild cold… Have you guessed where I am now? It consists of six letters. And there is one letter A. There is one letter B too. Make your guess and mail me, will you!”
(Septemper 8, 2003)

“I am sitting by myself on a deserted pass. Down in the valley are rice paddies. Up on the cliffs are rice paddies too (mountainside is probably a better word than cliff, because cliffs are often steep). Terraces of paddies create such a lovely landscape. These ethnic people are not poor in skills at all! Remote and high as these mountains are, they are able to exploit them for agriculture. Opposite where I’m sitting, a H’mong woman and her children are embroidering clothes admist a rice paddy, upon a cliff as high as 25 metres, a height that will surely cause damages should you fall. I find it amusing that they do their embroider in the field, but later am told that its because its too dark indoors (their houses are made of walls as thick as half a metre and with only one door and no window so as to minimize the cold). Also out in the field they can keep an eye on the buffaloes so they don’t graze the rice plants. This is just my assumption, I don’t really know if its true!

The dark green of forest trees, the light green of rice paddies and the glossy green of maize fields clothe the mountains in delightful patches of colours. Plus the white lazy clouds crowning the mountain tops, making it all breath-takingly beautiful. Do you remember the line “How I miss the misty village and the cloudy pass” by Che Lan Vien in the poem titled “A train’s song”? That’s what I see! And I can also hear cockcrows and dogbarks. I just need to close my eyes to feel at home in my village.

Its raining all the time, due to the influence of a tropical front. Its raining too when I manage to climb on top of a mountain for several times, so I can’t take any good photos. Can you imagine things from my words?

I’m sending you this cold of the North West!”
(September 12, 2003)

“Its raining again in the past few days. While I lie in boredom, I suddenly want to go back… The intention just keeps growing although I am well aware that when I am back in Saigon, I will only find boredom too. Then I shout out that if someone was waiting for me in Saigon to come back, I would pack off at once, with no hesitation at all. Funny how I watched two lovers supress their emotions for each other because they were too far apart (one living in Saigon, the other Hanoi). Funny how I felt sorry for them not to have my hearty zeal for love (but you can also call it despair). Funny how I still want to love blindly like kids do, at an age of 27. How these trips and romantic sceneries only make me feel even lonelier”.
(September 17, 2003)

“The day before yesterday I climbed 3 mountains to arrive at a Dao’s home (I wouldn’t go had I known it was that far away, but she kep saying “very nearby, with lots of beautiful clothes!”) Yes they were beautiful, but it was hardly worth my tired walk. The Dao people build their houses on the mountain tops so they can watch their territories below. They will easily detect a trespassing stranger or a buffalo grazing rice plants… The ethnic people here are much richer than those in central highlands. Their terraces of rice paddies stretch all over the mountain sides. Their clothes are expensive (from 3 hundred thousand to a million dongs’ worth). They weave the clothes themselves, which often take them months. Tourism has made them much aware of economical values. But it has also made them more open and friendly. Yesterday when a Meo woman in the SaPa market learned that I was from the South, she asked me to sing a cai luong song. Delighted to the fact that people as remote as here loved cai luong too, I sang right in the market. And suddenly I found myself in a show star position! You know my voice, it was loud and strong enough for the whole market to hear. They kept giving me big hands and asked me to go on, which inspired me to sing on. They only permitted my leave when it was dark. As a result of this, they would sell me souvenirs for cheap prices in a whole week I stayed in SaPa. What a joy!” (September 25, 2003)

“Yesterday I once again strayed into an unbelievably wondrous site. How breathtakingly beautiful, and how freezing too. It would probably have been more fulfilling without such a cold that made you crave a human warmth. I was sitting behind the bike driver, with such a cold stiffing my nose. Had I been you, I would find enough courage to lean on his back and throw an embrace. You won’t believe it but what I miss most of those days we were together are when you held me and let me lean peacefully on your shoulder… Yeah. Will anyone imagine how a rebel like me craves a peaceful feeling.”

“Today is Saturday. I’ve just been back from the weekly market of Can Cau. This one is much more interesting than those markets in the Northen Plain. Here they gather outdoors on mountain slopes instead of jamming into cement houses. Imagine rows of people along a road that winds up a rough open yard on the mountain slope. Down below on three directions are glossy valleys enclosed by ranges of curious-shaped mountains. Imagine a colourful spot emphasized by a dark green forest background, how impressive! That would make a lively demonstration of colours!”

(September, 2003)

I had not been writing letters for quite a while. But during my trip to the North West, I went to the post office twice a week to send letters to friends. The landscapes here were too breath-taking for me not to write and share them with friends. I had had no idea about paradise before, but I had a feeling I was nearing it. I would sit watching clouds flying by very low and enjoying sips of bubbling corn wine that heated my whole body with its bitterness. I would take a rest from a long walk by noon time and lay down on the grass by the road just to enjoy the fresh air and the delightful sight of terraced paddies upon the mountain slopes. I would stand frozen in the morning cold and beheld the white misty clouds in the valleys. I just had a bursting desire to share what I saw and felt. And I thought of my few close friends who were swept away by the work load, wondering if they would ever be as fortunate as I was to have such wonderful feelings. So my happiness was at the same time accompanied by remorse. How I wished I could share and double, even triple, those wonderful feelings of mine.

It was also a year when I was able to do a lot of sketches. They were of those highlands faces with typical stubborn protruding foreheads and small curved noses. And their clothes creases were unique too. I didn’t know their thinking since in many ways I failed to approach them, but I had very high regards for them. They were hard-working H’mong people who managed to keep their own ways in not dumping their traditional costumes which despite their beauty were heavy and inconvenient (the flower Meo’s costumes were colourful but more baggy and extravagant than those of the black Meo’s in SaPa). Tourism had though in some way made them more materialistic. I really wanted to come back to this North West site but I also feared the development of tourism would spoil it like it did SaPa. In SaPa, you had to pay on every path that led to an ethnic village, even when I was accompanied by a Dao friend who invited me home. Bur apart from that one dissatisfaction, I gained another wonderful extra-curricular exploration. My report got a 9 grade and one of my works won a second prize in the school’s 4th sculpture competition (there was no first prize given). It was the most important thing I had won since my enrollment.

Year 5
Coming back to the Central Highlands

I had to make careful decisions about this year’s site because it would affect my graduation works. I had come back to PhanRang in the summer, but things had changed. And while I loved the landscapes of the North, I was not moved by the people like I had been in the Central Highlands…

So back I went to the Central Highlands. A mountainside where people led a poor life but were spiritually rich. I went back to the place that had bound me emotionally. A few persons there would recognize me. I stopped by at Y Thoan’s house but she was not home, so I just left a message and left the Kon Tui village. Amazingly she would be waiting for me at the Kohnlor three-way crossroads when it was already dark. She insisted I dropped by and drunk wine with her one day. It was still the same sweet half Vietnamese voice. I was able to meet again Doan, the girl who had married a man she didn’t love. Doan had had another second child, her face darker because of hardship, and she was on the way to the first-aid station to get medicine for her child when we met and talked. The sorrows in her girlhood eyes were now replaced by the worries of a young mother.

The landscapes and the people just remained the same. I realized why my friend, who was nicknamed “the frontier ghost”, had always chosen the Central Highlands for his extra-curricular trips. He was successful too in conveying the spirit of the people here in his works. I was not tough enough like him to wander from village to village which were far apart. But I did have a deep interest in the lives of the women. Old women still carried firewood on their backs, while the young ones carried both their children in the fronts and their dossers on the backs and went up the mountains and worked their days. And even teenage girls were bentbacked as a result of carrying dossers of firewood as high as themselves. Their endurance was amazing! When I asked them, “Where’s your husband? Doesn’t he go up the mountains with you?” they only replied with a contented smile, “He’s drinking wine at home. Won’t join me up the mountains”. It was a rare scene if I saw a man on an ox-driven cart carrying firewoods or whittling a boat by the sandy river bank.

“This Kongrobang village now boasts Kinh-styled houses beside the old houses-on-stills. It’s a pity that the community house is steel-roofed, so it looks just soulless and detached from others.

And in no time the place will completely change. I feel saddened at the thought that one day when I come back, all the old houses-on-stills will be replaced by cold boxes of cement.

But the river quay will probably remain the same. Still the slopy bank, rows of boats waiting, people gathering to wash clothes and taking a bath in the afternoon and very young kids who despite being only 4 or 5 years in age manage to wash clothes and bathing themselves”.

“In the rainy Kon Tum
which treats me with its intoxicating rum
so I am very, very drunk
to the extent I want a close friend
so there will be another drunk man
and another sorrower, besides me then”

“I often sit under the hanging bridge and look up at their paces. How they walk with their arms folding around their bellies as if to counter the significant weight of dossers of firewoods on their backs. I just keep asking myself a question. These women, from very early in their lives till marriage and old age, are always attached to that burdensome dosser. What sort of binding karma is it? When will they be able to get out?”

I don’t know how they will judge my gradutaion works. Some may say I am repeating myself, but some will give me encouraging compliments so I can carry on. After all, I have always had a soft spot in my heart for the place since my second-year trip. So in this very last year at school, I naturally wanted to go back. They may say my works are not new but repetitions of the past ones. And that’s OK, because the emotional chords between the land and its people and me have been reinforced and won’t easily change.

I’m not certain if I will be able to go exploring again now that I’m no longer at school. But I do know for sure that wherever I went, I really want to come back, and not just once!

Conclusion
My artistic answer to the pursuit of happiness

I used to dream about my happy life, a cosy family of my own. For a whole ten years I used to drown myself in the vicious circle of torments. The more I craved and searched for love, the lonelier I was, so lonely that I could hear my internal screams…

“Solitude is not synonymous with tranquility at all. Whenever I am by myself, I hear me screaming like mad. So I fear to be alone, opposite my own self”
(1998)

“I still don’t know what true, fulfilling happiness is. I am always looking for tiny bits. Joys, passions, dreams, worries, regrets, longings, hopes… bits by bits… Only to be happy that I’m still alive, because I do suffer and feel.

I fear solitude! It easily throws me off balance: it refreshes thoughts that drive me crazy. But most of all, I’m scared at the threshold of a love affair.

Nobody will ever know what happens within me. Nobody will ever know how I’ve felt. Even if I scream out my thoughts. No screaming or craziness will take me out of despair. In the past few days a part of me has escaped to look over my fallen self. How vulnerable I was to the indiffenrence and evilness of human beings. I saw myself on the verge of being discharged by life. That human part that was being discharged was energiless and lifeless… I don’t know what to do to salvage that humanity. But should I save it at all? Because I know that human part doesn’t need me. It always looks around for other people, those who won’t try to understand or feel sorry for it.

There is blood in the nose! I have a feeling its my life sap or force that spills out. But one day it will drain, really drain… I delightfully visualize that ending. That humanity will die, exhausted because my weak heart can’t stand the pressure of emotions.

My heart has been beating very fast recently. It seems to know that if I remain in this situation then it will soon stop working. It beats chaotically, hurrying its last rhythm of life. I try to slow it down. But the heart doesn’t obey me but that stupid emotional side. It has no sense at all to realize the non-sense of its heart. It doesn’t realize that these crazy fast beats will only finish its life. The heart beats so disorderly that the brain doesn’t get enough blood supply and I faint, suffocated. Then one day the heart will become too malfunctioned, the veins too weak and then there will be no heart beat. But I may fall before my heart. My senses are paralyzed and dumb. Then what will happen? Uncontrolled, my heart will go mad. Its very possible! Without me it won’t be able to stand firm, even though it has neglected or even hated the intellectual side of me that tried to control it!”

( December, 2000 )

There used to be a time like that, a time when I bordered between madness and alertness. Looking back I realize that I wasted too much time. I was searching in vain for human intimacy, a sort of happiness that I couldn’t decide upon or create by myself. Then I enrolled myself in this school and went on extra-curricular trips and came to realize that every time I went away and lost myself in Nature, observing different pieces of lives and simple, honest people at the various places, I felt so relieved and calm! And what a joy it was whenever I completed a work! What a sensation when my own ten fingers created shapes and features! This is the sort of happiness that I could create for myself without depending upon anybody. That’s why I regret that lengthy 10 years when I insisted on a dream of happiness in love, only to be longing and suffering and sorrowful and loathsome about the human-to-human relationship. Happiness actually are within my palms and my thinkings!

This is my last year at school. I no longer suspect my ability or feel unsure about where to go among the many roads that lay before me. Because I know I won’t be led by anybody but my own heart. I won’t need fame or popularity. I will begin my childhood burning dream. I will start the journey of exploring life around me, collecting bits and bits of tiny joys and gathering them into a true happiness! Of course, somewhere in my soul, the hidden desire is still there, that I want to duplicate my joys. Who knows that wonderful thing will come about, somewhere on the journey that I’ve chosen!

2005.
------
The thesis of Nguyen kim Hoang (Himiko. Nguyễn).